Eten & Drinken
Spinnen & Slangen
Tuberculose
SOA
Insectenbeten
Muggen & vliegen
Malaria
Teken
Strand & Zwemmen
Zoogdieren
Duiken en Klimmen
Vliegreizen
Aanvullende maatregelen
Aanvullende maatregelen
Behalve vaccinaties is het ook van
belang om te weten welke aan-
vullende maatregelen u kunt nemen
om ziekten tijdens de vakantie te
voorkomen. De hygiënische
omstandigheden en voorzieningen
zijn in (sub) tropische streken
anders dan in Nederland.
Klik op één van de kaartjes voor
meer informatie.
Stationsweg 56, 6711 PT Ede, mail, Tel: 0318-840615 ma t/m do 09.00-14.00
Bijna elke reiziger krijgt wel eens last van maag/darmklachten. Meestal wordt dit
veroorzaakt door besmet voedsel of drinkwater. Het is dan ook belangrijk om
voorzichtig te zijn met eten en drinken.
• Koop water in flessen en let er op dat de dop verzegeld is.
• Eet geen rauwe groenten. Deze worden vaak gewassen in kraanwater.
• Neem geen schepijs of ijsklontjes voor de bereiding ervan wordt vaak
kraanwater gebruikt.
• Eet alleen voldoende verhit of gekookt voedsel.
• Eet liever niets bij stalletjes langs de weg
• Eet alleen geschild fruit, en schil het bij voorkeur zelf
• Drink alleen gepasteuriseerde of gesteriliseerde melk
Zorg zelf voor een goede hygiëne door regelmatig de handen te wassen. In ieder
geval voor het (bereiden van) eten en na elk toiletbezoek.
ORS en diarreeremmers
Ondanks alle voorzorgsmaatregelen kunt u toch diarree oplopen. Blijf om
uitdroging te voorkomen voldoende drinken en gebruik eventueel ORS. Deze
zakjes of bruistabletten kunt u oplossen in veilig drinkwater en zorgt ervoor dat
de tekorten weer wat aangevuld worden.
Ook een diarreeremmer als diacure of imodium is handig om mee te nemen.
Bedenk wel dat deze middelen de darmwerking vertragen waardoor schadelijke
stoffen langer in het lichaam aanwezig zijn. Begin niet te snel met een
diarreeremmer en ga er ook niet te lang mee door. Lees voor het gebruik de
bijsluiter.
Teken komen wereldwijd voor en kunnen verschillende ziektes
voortbrengen. De meest bekende zijn de ziekte van lyme en
tekenencefalitis. Probeer tekenbeten dan ook zo veel mogelijk te
voorkomen.
Maatregelen:
•
Blijf zo veel mogelijk op bestaande paden.
•
Gebruik een middel met DEET om te voorkomen dat de teek u prikt.
•
Draag lange broeken en hoge schoenen.
•
Zet kinderen een petje op om te voorkomen dat teken op het hoofd
vallen.
Controleer uzelf en/of de kinderen elke dag en haal de teken er zo snel
mogelijk uit met een tekentang. Pak de teek zo dicht mogelijk bij de huid
vast en trek deze er met een draaiende beweging uit. Ontsmet de huid
daarna met alcohol of jodium. Controleer uzelf en uw kinderen dagelijks op
teken. De ziekte van Lyme kan worden behandeld met antibiotica
Voorkomen van insectenbeten
Insecten zijn in vele soorten aanwezig in de tropen. Het oplopen van een
insectenbeet is niet alleen vervelend, maar kan ook een ziekte tot gevolg
hebben. Het is dan ook belangrijk om u zo goed mogelijk te beschermen
tegen insectenbeten.
• Draag bedekkende, lichtgekleurde kleding (donker trekt muggen aan)
• Smeer uzelf goed in met een tropisch anti-insectenmiddel dat DEET
bevat. Het minimale percentage DEET moet 30% zijn. Hoe hoger het
percentage hoe langer het beschermt. Zwanger vrouwen en kinderen
niet meer dan 30% DEET gebruiken.
• Slaap onder een geïmpregneerde klamboe met name tijdens
overnachtingen in kamers zonder airconditioning.
• Overdag eerst zonnebrand gebruiken en later de DEET aanbrengen.
Zie voor de tussentijd de bijsluiter.
Neem ook wat mee tegen de jeuk na een insectenbeet.
Malaria is een ernstige infectieziekte die in grote delen van de wereld vóórkomt.
Malaria wordt op de mens overgebracht door met parasieten besmette muggen.
Deze muggen zijn actief vanaf zonsondergang tot zonsopgang. Door in deze periode
aanvullende anti-insectenmaatregelen te nemen wordt de kans op malaria
verkleind.
Soms is het ook nodig om preventief anti-malariamiddelen (profylaxe) te slikken.
Het soort middel dat u voorgeschreven krijgt is afhankelijk van het gebied waar u
heen gaat, van welke vorm malaria er voorkomt en van uw gezondheid. In
Nederland zijn de volgend middelen beschikbaar:
• Malarone 1x daags 1 tablet, 1dag voor vertrek tot 7 dagen na terugkomst
• Lariam 1x per week 1 tablet, 3 weken voor vertrek tot 4 weken na terugkomst
• Paludrine 2x daags 1 tablet, op de dag van vertrek tot 4 weken na terugkomst
Het is belangrijk om de kuur af te maken om te voorkomen dat u alsnog malaria
krijgt en om er voor te zorgen dat de weinige middelen die er nu zijn ook werkzaam
blijven.
Malaraprofylaxe biedt geen 100% bescherming. Het is daarom altijd belangrijk om
aanvullende anti-muggenmaatregelen te nemen. Het is mogelijk dat u ondanks
profylaxe en beschermende maatregelen malaria krijgt. De verschijnselen zullen
altijd minder heftig zijn dan zonder het gebruik van profylaxe
Neem bij verdenking van malaria altijd contact op met een arts, blijf tot die tijd
doorgaan met de profylaxe.
Dengue of knokkelkoorts
Dengue of knokkelkoorts wordt door muggen op de mens overgebracht. Deze
muggen zijn met name overdag en in steden actief. Ze komen in grote delen van de
wereld voor. Er bestaat nog geen vaccinatie of preventief middel tegen dengue.
Voorkomen dau u gestoken wordt is de enige manier om u te beschermen teen
Dengue. Dit kunt u doen door anti-muggenmaatregelen te nemen op het moment
dat de mug actief is.
Japanse Encefalitis
Ook deze ziekte wordt door muggen overgebracht. Deze muggen zijn met name ‘s
avonds en ‘s nachts actief. Ze broeden graag in rijstvelden en hun voorkeur gaat uit
naar dieren boven mensen. In de buurt van rijstvelden en met name
varkenshouderijen loop je het meeste risico.
Tseetsee vliegen
Deze vliegen bijten overdag en kunnen slaapziekte veroorzaken. De tseetseevlieg
komt voor in West- en Oost Afrika vaak in wildparken. Draag stevige bedekkende
kleding en houd autoraampjes dicht tijdens safaritochten. Kom niet te dicht bij het
struikgewas; tseetsee-vliegen slapen in struiken maar steken als ze worden
gestoord. Smeer u aanvullend in met DEET
Tumbufly
Deze vliegen leggen eitjes op vochtige plaatsten, bijv. in nat wasgoed en komen
voor in Afrika. Strijk daarom kleren die van de lijn komen eerst goed droog.
Spinnen
De meeste spinnen zijn ongevaarlijk en bijten alleen als ze zich bedreigd
voelen. De beet van een giftige spin voel je pas na ongeveer 10 minuten en
begint lokaal. Er ontstaat meestal een blaar. Je kunt er wat ijs op doen
tegen de zwelling en ga naar een dokter als het gaat om een giftige spin.
Beweeg het gebeten lichaamsdeel zo min mogelijk om te voorkomen dat het
gif zich verspreidt.
Slangen
De kans op een (giftige) slangenbeet is erg klein. De meeste slangen bijten
niet spontaan; als het kan zullen ze vluchten. Is een slang echter in het
nauw gedreven of voelt het dier zich bedreigd, dan kan het aanvallen en
bijten. Daarbij kunnen sommige slangen gif inspuiten. Er zijn bijna 3000
slangensoorten op de wereld, hiervan is ongeveer 10% giftig. Soms is dat gif
levensgevaarlijk. Giftige slangen komen vooral voor in Azië, Afrika, Zuid-
Amerika en Australië.
Gebruikelijke verschijnselen van een giftige slangenbeet zijn: hevige pijn,
zwelling, koorts, overmatige dorst, zweten, een snelle hartslag, misselijkheid
en braken. Kalmeer het slachtoffer, verwijder ringen en andere sieraden om
afknelling te voorkomen. Is er sprake van een zwelling of verkleuring dan is
de slang meestal giftig. Ook hier belangrijk om het gebeten lichaamsdeel zo
min mogelijk te bewegen.
Wat niet doen: Afbinden, uitzuigen of in de beet snijden.
Tuberculose (TBC) is een druppelinfectie die van mens op mens
overdraagbaar is. Je kan het oplopen door druppeltjes in te ademen van
mensen die hoesten, lachen, niezen, praten, zingen en zelf een
besmettelijke vorm van tuberculose hebben. Het is niet overdraagbaar via
handen, of kopjes etc. De tuberkel bacterie kan slecht tegen zonlicht en
waait op de wind veelal weg waardoor je buitenshuis minder last hebt van
besmettingsgevaar. Binnen, met name in donkere, kleine ruimtes loop je
een groter risico.
Het besmettingsrisico is groter naarmate er meer contact is met lokale
(lage inkomens) bevolking en er veel mensen bij elkaar zijn zoals bijv
openbaar vervoer. Of een vaccinatie of een controletest nodig is hangt af
van de reisduur en de omstandigheden.
Tuberculose kan vaak heel lang zonder klachten in het lichaam aanweizg
zijn. Heeft u een besmetting op gelopen en krijgt u klachten dan zullen
deze meestal ná 6 maanden en binnen 2 jaar tot uiting komen. Denk bij
de volgende klachten ook aan TBC:
• Langdurig hoesten
• Extreme vermoeidheid\
• Gewichtsverlies
• Nachtzweten
Bilharzia/ Schistosomiasis
Schistosomiasis is een wormziekte die wordt veroorzaakt door larfjes van
de zoetwaterslak. Deze larfjes zitten in zoet oppervlakte water (beekjes
meertjes, rivieren, zowel stilstaand als stromend water) en kunnen door
de intacte huid naar binnen dringen. Wanneer zij in de darmen of de
blaas eitjes leggen kan men buikklachten, leverafwijkingen en
blaasafwijkingen krijgen.
Bilharzia kan alleen voorkomen worden door niet te zwemmen of pootje
te baden in besmet zoet water. Chloor of zeewater is wel veilig.
Honden en kattenmijnwormen
De eitjes van deze mijnwormen blijven op stranden achter waar ook
honden en katten komen. De eitjes kruipen in de huid en kunnen infecties
veroorzaken. Ga dus altijd op een (hand)doek zitten of liggen en draai die
niet om! Stranden in Gambia en Thailand waar honden rondlopen zijn
vrijwel zeker besmet.
Zandvlooien
Zandvlooien zijn eigenlijk hele kleine vliegjes die op het strand
voorkomen. Ze graven zich in de voetzool in en leggen daar eitjes. Loop
daarom niet op blote voeten, maar draag slippers of sandalen.
Rabiës / Hondsdolheid
Hondsdolheid wordt overgebracht door de beet of speeksel van besmette
zoogdieren. Meestal zijn dit honden, katten vlieermuizen, vossen of apen.
Met Rabiës besmette dieren zijn niet altijd te herkennen.
•
Vermijd krabben, likken en beten door dieren niet aan te raken.
•
Wanneer u gebeten bent, spoel de wond goed uit met water en zeep
en ontsmet deze met betadine of alcholhol 70%
•
Zoek zo snel mogelijk medische hulp (binnen 24 uur). U hebt
antiserum vaccinaties en antibioticum nodig.
Reizgers die groot risico lopen (fietsers, langverblijvers, ver van medische
zorg) kunnen zich preventief laten vaccineren.
Raadpleeg na een beet ten alle tijden zo spoedig mogelijk een arts!
Hoogteziekte
Door de lage luchtdruk kunnen ernstige ziekteverschijnselen optreden wanneer men
snel naar grote hoogte stijgt. De individuele gevoeligheid voor hoogteziekte kan
verschillen van persoon tot persoon. De kans op hoogteziekte wordt bepaald door de
hoogte waarop men slaapt. Er komen verschillende vormen van hoogteziekte voor, die
allemaal veroorzaakt worden door gebrek aan zuurstof.
Milde hoogteziekte: Deze treedt op enkele uren tot een dag na aankomst op grote
hoogte. De verschijnselen bestaan uit:
kortademigheid, hoofdpijn, misselijkheid, algemeen onwel bevinden, braken (soort
kater gevoel). Bij ernstige hoogteziekte verergeren de klachten en kortademigheid
treedt ook in rust op. Deze ernstige aandoening kan zonder behandeling leiden tot
vocht in de longen en hersenen, coma en dood.
Algemene adviezen ter preventie:
•
Acclimatiseren gedurende 2 dagen bij stijging tot boven 2500m
•
Stijg niet meer dan 300m per overnachting (>3000m) en niet meer dan 150 m >
4500m
•
Rust en extra drinken kunnen de beginnende klachten doen afnemen.
•
Bij ernstige klachten direct afdalen.
•
Diamox kan op indicatie gebruikt worden om de acclimatisering te bevorderen.
Duikersziekte
Ook duiken kan, ditmaal door hoge druk ernstige klachten veroorzaken. Algemene
klachten zijn jeuk, hoofdpijn, duizeligheid en pijn in de gewrichten. In ernstige gevallen
kan met het bewustzijn verliezen of verlamd raken en zelfs overlijden.
Een vliegreis na het duiken verhoogt het risico op duikersziekte. Wacht na één duik
minstens 12 uur voordat je gaat vliegen. Wacht na meerdere duiken minstens 18 uur
Trombose door vliegreizen.
Het lange stilzitten tijdens vliegreizen geeft door de verminderde
bloedsomloop vaak opgezwollen voeten en kuiten. Soms zou er zelfs een
stolseltje in het bloedvat kunnen ontstaan. Door de cabinedruk, droge
omgeving, lage zuurstofspanning zou dit risico kunnen worden verhoogd.
Er zijn een aantal maatregelen te nemen om de kans op trombose te
verkleinen.
• Blijf bewegen.
Sta daarom af en toe eens op en doe oefeningen in de stoel.
• Zorg dat u makkelijke, niet knellende kleding draagt tijdens de
vliegreis.
• Blijf voldoende drinken.
Drink bij voorkeur water. Gebruik geen alcohol of koffie dit
vergroot de kans op uitdroging.
• Gebruik geen aspirine. Dit heeft geen toegevoegde waarde, maar
vergroot wel de kans op bloedingen.
Een SOA of geslachtsziekte wordt overgedragen via seksueel contact.
Voorbeelden zijn: HIV, Syfilis, hepatitis B, chlamydia en gonorroe.
Gebruik daarom altijd condooms. Neem deze bij voorkeur mee uit
Nederland en zorg dat u ze altijd bij u heeft. Zo voorkomt u verrassingen.
HIV of Hepatitis B kunt ook oplopen door contact met besmet bloed of
bloedproducten. In veel landen wordt er niet gecontroleerd op hepatitis B
of HIV voor het geven van een bloedtransfusie. Eigen bloed mee nemen
heeft geen zin, omdat dit niet zolang houdbaar is.
Wel kan het belangrijk zijn om de bloedgroep en de resusfactor van u en
uw medereizigers te weten. In sommige landen is er geen resusnegatief
bloed voor handen, medereizigers kunnen dan uitkomst bieden.
